Rechter haalt streep door bouwvrijstelling, grote gevolgen voor projecten 

De Raad van State heeft een belangrijke pijler van het CO2-beleid van de overheid onderuitgehaald. Het college oordeelde dat de stikstof die bij de bouw van projecten vrijkomt niet buiten beschouwing kan worden gelaten. Daarmee gaat er een streep door de zogeheten bouwvrijstelling.

Er moet nu weer per project vooraf worden bekeken hoeveel stikstof er bij de bouw vrijkomt. Dat zal tot grote vertragingen gaan leiden. Zulke berekeningen kosten maanden en er is een tekort is aan deskundigen die dit soort rapportages kunnen opstellen.

De Raad van State deed uitspraak in een zaak over megaproject Porthos. Daarmee moet CO2 van bedrijven in de Rotterdamse haven worden opgeslagen in lege gasvelden onder de zeebodem. De procedure was aangespannen door de organisatie Mobilisation for the Environment (MOB), die zich inzet voor het behoud van biodiversiteit.

MOB, waarvan Johan Vollenbroek het gezicht is, betoogde dat er bij de aanleg van de infrastructuur voor de ondergrondse opslag ook stikstof vrijkomt, dat neerslaat in de Zuid-Hollandse duinen. Europese natuurbeschermingsregels schrijven volgens MOB voor dat daar bij het verlenen van een vergunning rekening mee moet worden gehouden. De Raad van State gaat daar in de uitspraak van vandaag in mee.

Geitenpaadje

Daarmee komt er een eind aan de bouwvrijstelling, die na een eerdere stikstofuitspraak in 2019 van de rechter in het leven werd geroepen. De vrijstelling was een soort juridisch geitenpaadje om een eind te maken aan de impasse die door het vonnis van drie jaar geleden ontstond. De bouw kwam toen vrijwel stil te liggen, omdat er geen extra stikstof mocht neerkomen in Natura 2000-gebieden, die door Europese regels worden beschermd.

Om de sector weer op gang te brengen, voerde het kabinet in juli 2021 de bouwvrijstelling in. Daarmee was het niet langer nodig om te onderzoeken hoeveel stikstofneerslag wordt veroorzaakt door de bouw of sloop van een project. Bij het verlenen van de vergunning speelde dat geen rol meer, omdat die stikstofuitstoot tijdelijk is, zo werd geredeneerd. Alleen de permanente stikstofneerslag na ingebruikname telde mee, zoals verkeer dat over een weg rijdt of de schadelijke uitstoot van koeien in een stal of een nieuwe fabriek.

Vertraging

Van de hoogste bestuursrechter mag dat nu dus niet meer en dat heeft grote gevolgen voor toekomstige bouwprojecten en niet alleen voor wegen, fabrieken of stallen. De uitspraak kan, paradoxaal genoeg, ook leiden tot vertraging van verduurzamingsprojecten, zoals een windmolenpark, zo waarschuwde minister Jetten voor Klimaat en Energie maanden geleden al. Er ontstaan dan bovendien volgens hem “acuut problemen voor een aantal energieprojecten van nationaal belang”.

Generated by Feedzy