Programma’s nodig om tienermoeders (weer) in schoolbanken te houden

door Valerie Fris

PARAMARIBO — Met 28,4 procent tienerzwangerschappen spant het Lager Beroepsonderwijs de kroon. Dit blijkt uit het afstudeeronderzoek van Claudia Klas. Ze verdedigde dinsdag met succes het proefschrift ‘Tiener, moeder en scholier; wat nu?’ en behaalde daarmee haar master in Onderwijskunde aan het Institute for Graduate Studies & Research van de Anton de Kom Universiteit van Suriname. Haar onderzoek richtte zich op interventies die toegepast kunnen worden ter voorkoming dat tienermoeders en zwangere tieners van het Voortgezet Onderwijs op Juniorenniveau in Commewijne de school (voortijdig) verlaten.

In Suriname waren tussen 2017 en 2019 veertienduizend meisjes tussen vijftien en negentien jaar zwanger. Veertig procent van alle geboortes rond die periode zijn afkomstig van een tienermoeder in dezelfde leeftijdsgroep. Zwangerschap en complicaties zijn doodsoorzaak nummer twee bij meisjes in dezelfde leeftijdscategorie. Het blijkt ook dat 87 procent van de tienerzwangerschappen ongepland is.

“Tienermoeders die naar school gaan hebben net als werkende moeders recht op zwangerschapsverlof van zes weken voor en zes weken na de bevalling”

Claudia Klas

Maatschappelijke gevolgen

Tienerzwangerschap is een wereldwijd probleem en komt zowel in ontwikkelings- als ontwikkelde landen voor. Jaarlijks raken zestien miljoen meisjes zwanger nog vóór hun achttiende jaar. Sprekend over Suriname noemde Klas enkele gevolgen zoals drop-outs, kleinere kans op de relatiemarkt, gebrek aan zelfvertrouwen en aan sociale steun binnen het eigen netwerk wat kan leiden tot een groter en complexer maatschappelijk probleem.

Andere maatschappelijke problemen die kunnen ontstaan zijn lage lonen, ontwikkelen van delinquentengedrag, alcohol- en drugsgebruik en armoede. “Het gevolg daarvan is ook verlies voor de maatschappij, verlies van menselijk kapitaal en verspilling van kennis en kapitaal. Ook kan zo een tienermoeder afhankelijk worden van subsidie, weinig of geen belasting afdragen en niet bijdragen aan de economische ontwikkeling van het land.”

Ondersteuning

Daarom vindt Klas het belangrijk dat er begeleidingsvormen, trainingen en projecten worden geïnitieerd door het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (OWC) en scholen ter vermindering van tienerzwangerschap. “Het is gebleken dat voor de schooljaren 2010 tot 2019 veel tienermoeders zich hebben aangemeld om teruggeplaatst te worden op school. Daarom is de ondersteuning voor een opleiding erg belangrijk en daarna ook voor het vinden van een baan.”

Maar die ondersteuning gaat verder, vertelt ze. “Er moet voorlichting gegeven worden over gezondheid, opvoeding en gezinsplanning, de meisjes leren hun eigen identiteit te ontwikkelen en zelfstandigheid en zelfredzaamheid te bevorderen.” Die begeleiding is volgens haar cruciaal omdat de tienermoeders te maken kunnen hebben met schaamte en gebrekkige steun. Klas stelt dat onderbreking of schooluitval beperkt kunnen worden door ondersteuning. “Want tienermoeders die naar school gaan hebben net als werkende moeders recht op zwangerschapsverlof van zes weken vóór en zes weken na de bevalling.”

Actie

Klas had tijdens haar onderzoek onder VOJ-leerlingen en schoolleiders problemen om tienermoeders te vinden die bereid waren hun ervaringen te delen. Eén van de resultaten van het onderzoek is dat de grootste etnische groep van tienermoeders van gemengd ras is gevolgd door Javanen en Afro-Surinamers. Zestig tot zeventig procent van de tienermoeders die hebben meegedaan aan het onderzoek heeft aangegeven emotionele en materiële steun te krijgen van familie en vrienden.

Maar Klas vindt dat niet voldoende. Er zouden meerdere maatschappelijk werkers moeten worden ingezet door het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting. En dan dient er niet alleen begeleiding te komen voor de tienermoeder maar ook voor de tienervader. Hierin is een taak weggelegd voor OWC om schoolmaatschappelijk werkers in te zetten zodra geconstateerd wordt dat leerlingen van school wegblijven. “Hoe dan ook moet de aanpak vooral zijn om tienerzwangerschappen te voorkomen”, aldus Klas.

Zij beveelt ook aan dat het vak seksuele vorming in het curriculum wordt opgenomen en dat afstandsonderwijs voor tienermoeders mogelijk wordt. “Om bewustwording aan te wakkeren kan het ministerie ook werken met influencers of tienermoeders met een succesverhaal. Want jongeren luisteren eerder naar jongeren.”

Generated by Feedzy