Piek in de ziekenhuizen lijkt bereikt

Er zal even opgelucht zijn ademgehaald de afgelopen week, op de ministeries Algemene Zaken en Volksgezondheid. Na een maand onverwacht slecht coronanieuws lijkt het tij gekeerd, de toon van het wekelijkse persbericht van het RIVM was weer enigszins optimistisch.

De piek in het aantal ziekenhuisopnames lijkt bereikt – afgelopen dagen werden er ruim zevenhonderd Covid-19-patiënten per dag opgenomen, maar het stijgt niet langer door. Het Outbreak Management Team (OMT) verwacht dat het aantal nieuwe patiënten in de loop van de week verder daalt, schrijft voorzitter Jaap van Dissel in een advies aan het kabinet. Het aantal opnames is daarmee relatief beperkt gebleven – afgelopen winter werden er op het hoogtepunt dagelijks zo’n 2.700 patiënten opgenomen.

Bovendien halveerde het aantal positieve coronatests bijna: afgelopen zeven dagen waren er gemiddeld 3.000 positieve tests per dag, vorige week waren dat er ruim 5.300. Die razendsnelle daling komt deels doordat er minder mensen zich lieten testen, maar dat verklaart niet de complete daling: van het aantal afgenomen tests was een kleiner percentage positief, hoewel die daling wat voorzichtiger was: van 13,6 naar 12,4 procent. Ook in het percentage positieve tests lijkt de piek te zijn bereikt.

Kleine ingreep

De golf werd gekeerd met een in vergelijking met de voorgaande golven een relatief kleine ingreep – op 9 juli werd het nachtleven in de horeca gesloten. Dat was, zo zei premier Mark Rutte (VVD) maandag op een persmoment, „de les van 26 juni”: toen het nachtleven openging leidde dat binnen de kortste keren tot een grote besmettingsgolf. Grootschalige evenementen kunnen voorlopig niet doorgaan, kondigde hij daarom aan. Eendaagse evenementen zijn vanaf half augustus wel mogelijk, met maximaal 750 bezoekers die een vaccinatiebewijs hebben of een negatieve coronatest kunnen overleggen van niet ouder dan 24 uur.

Dat lijkt een gok: het OMT durfde in het laatste advies dat maandagavond werd gepubliceerd niet te zeggen of die voorwaarden voldoende zijn om grote besmettingshaarden te voorkomen. Het systeem waarbij bezoekers zich moesten laten testen voor ze ergens werden binnengelaten bleek niet waterdicht – zo werden na een festival in Utrecht zo’n duizend besmettingen gevonden. Ongeveer een derde daarvan was waarschijnlijk al besmet vóór het festival begon, stelt het OMT, maar kon desondanks binnenkomen.

Mogelijk had dat te maken met de ruime tijd die tussen de afname van de test en het festival zat: toen mocht een negatieve test 40 uur oud zijn. Het is de vraag, stelt het OMT, of de verkorting naar 24 uur voldoende is om evenementen wel mogelijk te maken. Het OMT wijst ook andere mogelijke oorzaken aan voor de grote uitbraken, zoals de besmettelijkere Deltavariant die inmiddels verantwoordelijk is voor 95 procent van de besmettingen, blijkt uit een steekproef van het RIVM.

Code rood

Voordat grote meerdaagse evenementen weer mogelijk zijn, moet de infectiedruk verder zijn gedaald, stelt het OMT. Ondanks de snelle daling van de cijfers gaat dat waarschijnlijk nog een tijd duren: het aantal besmettingen liep zo snel op dat Nederland voorlopig nog wel even in de gevarenzone zit. Zo kleurt Nederland nog altijd rood op de kaart van de Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, waarop andere Europese landen strengere regels voor reizigers baseren.

Een groene kleur is pas mogelijk als het percentage positieve tests onder de 4 komt, voorlopig nog buiten bereik. Onder meer Duitsland verzwaarde de eisen voor reizigers uit Nederland al: iedereen die de grens oversteekt moet volledig gevaccineerd zijn of een recente negatieve test hebben.

Overigens is Nederland niet het enige land dat rood kleurt op die kaart. Spanje heeft al de hele zomer te maken met relatief hoge besmettingscijfers en daar daalt het aantal positieve tests nauwelijks. In sommige regio’s is de avondklok weer ingevoerd, net als in sommige delen van Griekenland dat ook te maken heeft met een stijgend aantal besmettingen. Ook Frankrijk heeft te maken met een nieuwe besmettingsgolf, onder meer door besmettingshaarden in toeristische oorden en een relatief lage vaccinatiegraad.

Source