Een nieuwe stap in de versoepelingen: studeren zonder afstand

Studenten die weer in een collegezaal zitten, zonder mondkapje op of anderhalve meter afstand van elkaar te houden: het is moeilijk voorstelbaar na anderhalf jaar coronacrisis waarin ook van jonge mensen vaak grote offers werden gevraagd. Toch wijst alles erop dat het kabinet hiertoe vrijdag gaat besluiten. Universiteiten, hogescholen en mbo-instellingen, zo laten ingewijden weten, kunnen vanaf 1 september open, zonder al te grote beperkingen, al moet daarover vrijdag nog wel definitief worden besloten.

„Dit was hard nodig voor al onze studenten die al anderhalf jaar opgesloten zitten”, zegt Ama Boahene, voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). „Studenten kunnen niet meer. Ze voelen zich eenzaam en zitten vast op kleine studentenkamers. Ook hebben ze het gevoel dat ze stilstaan in hun ontwikkeling.”

Ook Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks), onderwijswoordvoerder voor haar partij, spreekt van een „opluchting voor studenten en docenten dat fysiek onderwijs eindelijk weer mogelijk wordt”. Het onderwijs gaat niet helemaal open. Het demissionaire kabinet, dat vrijdagavond een persconferentie houdt, denkt eraan om een beperking op te leggen voor de groepsgrootte tijdens colleges. Overwogen wordt om het aantal studenten dat in de collegezaal mag zitten te beperken, mogelijk tot 75. „Daar balen we van”, aldus Boahene. „Er zijn veel collegezalen waar ook met anderhalve meter afstand nog meer dan 75 studenten inpassen. Deze beperking is in onze ogen heel zonde.” Mogelijk zullen studenten ook in de gangen mondkapjes op moeten blijven houden, zoals voor de zomervakantie ook gebeurde op middelbare scholen.

Hoge vaccinatiegraad

Voor het kabinet is dit een spannende stap, na de versoepelingen van 26 juni. Toen werden in één klap veel beperkende maatregelen geschrapt. Te veel, zo bleek. Een slecht werkend systeem van testbewijzen in discotheken droeg bij aan een explosie aan besmettingen. Premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) boden excuses aan en moesten vervolgens toch weer verzwaringen aankondigen.

De situatie nu is anders. De vaccinatiegraad in Nederland is hoog: ruim 71 procent van alle 18-plussers is volledig gevaccineerd. Van de jongeren tussen 18 en 25 jaar heeft 64 procent een eerste vaccinatie gehad, veel tweede prikken worden momenteel of in de komende weken gezet. „Vrijwel alle studenten die ik spreek hebben zich gevaccineerd of wachten op een tweede prik”, aldus Boahene. „Als we het nu niet opengooien, wanneer dan wel?”

Mijn verwachting is dat het aantal besmettingen niet meer uit de hand zal lopen

Louis Kroes hoogleraar klinische virologie

Tot nu toe mocht de anderhalve meter alleen onder voorwaarden worden losgelaten in het ov of bij kleinere evenementen. Voor Lisa Westerveld voelt het jongste besluit dan ook als „een mijlpaal”. Het Kamerlid heeft er meer vertrouwen in dan in juni. „Het verschilt nogal of jongeren zitten of dat ze door elkaar lopen in een discotheek.” Ze is wel benieuwd welke afspraken er precies met het onderwijs zullen worden gemaakt, bijvoorbeeld over ventilatie of over het gebruik van sneltesten door studenten.

Uit epidemiologisch oogpunt vindt Louis Kroes, hoogleraar klinische virologie aan het LUMC, de heropening verantwoord. „Natuurlijk is het niet zonder risico en kunnen er nieuwe uitbraken ontstaan. Maar als we kijken naar zorgbelasting, ziekte en sterfte dan is dit een aanvaardbare situatie. Mijn verwachting is dat het aantal besmettingen niet meer uit de hand zal lopen en als die wel stijgen, is er een stevige basisbescherming.”

Kroes heeft er „uit maatschappelijk perspectief” begrip voor dat de regering de ‘anderhalve meter’ loslaat. „Het virus gaat niet meer weg. Het onderwijs heeft een groot belang voor de samenleving.”

In juni kregen onderwijsinstellingen te horen dat ze rekening moesten houden met alle scenario’s voor heropening. Dat zorgde toen voor veel frustratie, omdat de onzekerheid een schaduw dreigde te werpen over het nieuwe studiejaar en de gebruikelijke introductieweken. Die groeide alleen maar na de misstap van het kabinet met de nachtclubs en discotheken.

Lees ook: Rutte gaat diep door het stof na overhaaste coronaversoepelingen

Volgens de Vereniging van Universiteiten (VSNU) beschikken Nederlandse universiteiten over goed geventileerde collegezalen, waar studenten veilig les kunnen volgen. Bij een beperking van 75 studenten, voorziet de VSNU een combinatie van fysiek en online onderwijs – en daar is inmiddels ervaring mee.

Voor roostermakers zal een capaciteitsbeperking een uitdaging worden. Veel hogescholen werkten aan een rooster volgens het ‘basisscenario’ met een bezetting van 75 studenten per college. Andere hogescholen gingen uit van het ‘optimale scenario’ waarbij de colleges op volle bezetting zonder anderhalve meter door kunnen gaan. Hen wacht een grote logistieke puzzel als het kabinet besluit de groepsgrootte te begrenzen.

Source