Denen naar de stembus in onrustige tijd, veiligheid grootste thema

De Denen gaan vandaag naar de stembus in een onrustige tijd: oorlog in Oekraïne, een energiecrisis, inflatie en problemen met de veiligheid. De sociaaldemocratische premier Mette Frederiksen positioneert zichzelf als veilig anker in crisistijd, maar het is de vraag of haar linkse blok een meerderheid gaat halen.

‘Veiligheid in onzekere tijden’, dat werd de slogan van de sociaaldemocraten, de grootste linkse partij van het land. Belangrijke thema’s bij deze verkiezingen zijn zorg, klimaat en economie. De partijprogramma’s liggen dicht bij elkaar en de verwachting is dat kiezers zich daarom laten leiden door de vraag wie Denemarken het best kan leiden in onzekere tijden.

Sabotage gaspijpleidingen

Kort voordat de Deense verkiezingscampagne een maand geleden werd uitgeschreven, werden de gaspijpleidingen Nord Stream 1 en 2 in de Oostzee opgeblazen. De buizen lopen vlak langs het Deense eilandje Bornholm. De sabotage was een wake-up call voor de Denen, waardoor de discussie over het veiligheidsbeleid oplaaide.

In dezelfde zee lopen ook belangrijke stroom- en internetkabels. Als die beschadigd raken door sabotage kan dat grote problemen veroorzaken. De zeebodem moet volgens de Denen dus verdedigd worden, onder meer om de energievoorziening veilig te stellen.

De discussie over veiligheid is vrij nieuw. De dreiging van Rusland was voor veel Denen een ver-van-m’n-bedshow, maar dat veranderde drastisch door het opblazen van de gaspijpleidingen in de Oostzee.

Discussie over het leger

De Russische invasie van Oekraïne heeft ook een discussie op gang gebracht over het Deense leger. Daar is de afgelopen jaren sterk op bezuinigd, maar onlangs is besloten dat de defensie-uitgaven over tien jaar 2 procent van het bruto nationaal product moeten zijn. Een richtlijn die is afgesproken met de NAVO, waar Denemarken lid van is.

Tegelijkertijd moet de defensie van het land financieel concurreren met problemen in de zorg. Ziekenhuizen kampen met een groot gebrek aan personeel en meer loon voor ziekenverzorgers staat ook hoog op de politieke agenda. Hoe de partijen het geld willen verdelen, kan een doorslaggevende factor zijn in de stemkeuze van het Deense volk.

De 4 miljoen Denen hebben de keuze uit veertien partijen. De grootste op links zijn de sociaaldemocraten. De liberale partij Venstre is op rechts de partij met de meeste leden in het parlement. Verder zijn er nog een aantal conservatieve, christelijke en socialistische partijen.

Op rechts zijn er twee nieuwe partijen bij gekomen, die vooral de immigratie willen beperken. De Deense Democraten is een daarvan, een partij die deze zomer werd opgericht door de voormalige minister van immigratie, Inger Støjberg. Zij voerde een streng beleid. In de peilingen is haar partij goed voor 7 procent van de stemmen.

Wie er premier wordt, is dit keer moeilijk te voorspellen omdat er veel kandidaten zijn, in tegenstelling tot vorige verkiezingen: de huidige sociaaldemocratische regeringsleider Mette Frederiksen, de liberale leider Jakob Ellemann-Jensen en de voorman van de conservatieven Søren Pape Poulsen. Maar ook de voormalig premier Lars Løkke Rasmussen kan een gooi naar het premierschap doen, als hij de beslissende zetels krijgt.

Generated by Feedzy